/29, /28, /24 IP Bloğu Nedir? Kaç IP İçerir?

CIDR Gösterimi Nedir? “/29” Ne Anlama Gelir?

Bir IPv4 adresi, noktalarla ayrılmış dört sayıdan oluşur: 203.0.113.10 gibi. Bu dört sayının her biri 8 bitlik bir değerdir; yani bir IPv4 adresi toplam 32 bit uzunluğundadır.

IP adresinin sonuna eklenen /29, /28 veya /24 ifadesine CIDR gösterimi (Classless Inter-Domain Routing) veya önek uzunluğu denir. Bu sayı, 32 bitin kaç tanesinin ağ kısmına ayrıldığını söyler. Geriye kalan bitler cihaz (host) kısmıdır ve blok içindeki adres sayısını belirler.

• /24: 24 bit ağ, 8 bit cihaz kısmı → 2⁸ = 256 adres
• /28: 28 bit ağ, 4 bit cihaz kısmı → 2⁴ = 16 adres
• /29: 29 bit ağ, 3 bit cihaz kısmı → 2³ = 8 adres

Kuralı aklınızda tutmanın en kolay yolu şudur: eğik çizgiden sonraki sayı büyüdükçe blok küçülür. Sayı bir artınca bloktaki adres sayısı yarıya iner; bir azalınca iki katına çıkar.

IP Bloğu Tablosu: Hangi Blok Kaç IP İçerir?

Aşağıdaki tablo, sunucu ve veri merkezi tarafında en sık karşılaşılan IPv4 bloklarını özetler. “Atanabilir” sütunu ağ ve yayın adresleri çıkarıldıktan sonra kalan adres sayısını gösterir.

Tablodaki son sütun, bir /24 bloğunun daha küçük parçalara nasıl bölündüğünü gösterir. Örneğin bir /24 bloğu 32 adet /29 bloğuna veya 16 adet /28 bloğuna ayrılabilir.

/29 IP Bloğu Nedir?

/29, ek IP ihtiyacı olan sunucular için en sık tercih edilen küçük bloktur. İçinde 8 ardışık IPv4 adresi bulunur ve alt ağ maskesi 255.255.255.248 olarak yazılır.

Bir /29 bloğu her zaman son hanesi 8'in katı olan bir adresle başlar: .0, .8, .16, .24 … .248. Bu yüzden 203.0.113.10/29 ifadesi yazıldığında bile adresin ait olduğu blok 203.0.113.8/29 bloğudur.

/29 bloğu kimler için uygundur?

• Web, e-posta ve uygulama servislerini farklı IP adreslerinde çalıştırmak isteyen küçük ve orta ölçekli işletmeler.
• Tek bir dedicated sunucu üzerinde birkaç sanal makine çalıştırıp her birine ayrı genel IP vermek isteyenler.
• Bir güvenlik duvarı veya router arkasında birkaç cihazı internete açması gereken ofis ve veri merkezi kurulumları.

/28 IP Bloğu Nedir?

/28 bloğu, /29'un iki katı büyüklüğündedir: içinde 16 IPv4 adresi bulunur ve alt ağ maskesi 255.255.255.240'tır. Birden fazla sunucu veya sanallaştırma platformu çalıştıranlar için dengeli bir seçenektir.

/28 blokları son hanesi 16'nın katı olan adreslerle başlar: .0, .16, .32, .48 … .240.

/28 bloğu kimler için uygundur?

• Proxmox, VMware veya Hyper-V gibi platformlarda çok sayıda sanal sunucuya genel IP dağıtan ekipler.
• Müşterilerine VDS veya özel IP hizmeti sunan küçük hosting firmaları ve ajanslar.
• Test, hazırlık (staging) ve canlı ortamlarını ayrı IP adreslerinde tutmak isteyen yazılım ekipleri.

/24 IP Bloğu Nedir?

/24, eskiden “C sınıfı ağ” olarak da anılan ve 256 IPv4 adresi içeren bloktur. Alt ağ maskesi 255.255.255.0 şeklindedir; yani adresin ilk üç hanesi sabittir, yalnızca son hane değişir.

/24 bloğunu özel kılan şey: BGP duyurusu

/24'ün önemi yalnızca adres sayısından gelmez. İnternetteki ağların büyük çoğunluğu, küresel yönlendirme tablosunda /24'ten daha küçük IPv4 bloklarını kabul etmez. Bu nedenle kendi otonom sistem numaranızla (ASN) BGP üzerinden duyuru yapmak istiyorsanız genellikle en az bir /24 bloğuna ihtiyaç duyarsınız. /29 ve /28 gibi küçük bloklar ise sağlayıcının kendi ağı içinde yönlendirilir.

/24 bloğu kimler için uygundur?

• Kendi ASN'si ile BGP duyurusu yapan ve trafiğini birden fazla sağlayıcı üzerinden yönetmek isteyen kurumlar.
• Büyük ölçekli hosting, VDS veya bulut hizmeti veren firmalar.
• Kendi altyapısını colocation olarak veri merkezinde barındıran ve yüzlerce genel IP adresine ihtiyaç duyan şirketler.

Kullanılabilir IP Sayısı Neden Daha Az?

“8 IP aldım ama sunucuma 5 tane ekleyebildim” sorusu çok sık sorulur. Bunun nedeni, klasik bir alt ağ yapısında bazı adreslerin ağın kendisi için ayrılmasıdır:

Yönlendirilmiş (routed) blok farkı

Bazı sağlayıcılar ek IP bloğunu ayrı bir alt ağ olarak değil, sunucunuzun ana IP adresine yönlendirilmiş (routed) olarak verir. Bu yapıda ağ geçidi bloğun dışında kaldığı için bloktaki adreslerin tamamını, örneğin /29'un 8 adresinin hepsini, kullanabilirsiniz. Adresler bu durumda genellikle sunucuya veya sanal makinelere /32 olarak tanımlanır.

Hangi IP Bloğu Size Uygun?

Doğru blok, bugün kaç adrese ihtiyacınız olduğuna ve önümüzdeki 12–24 ayda nasıl büyümeyi planladığınıza bağlıdır. Aşağıdaki kartlar hızlı bir yönlendirme sunar:

IP Bloğu Nasıl Hesaplanır?

Bir bloğun kaç adres içerdiğini bulmak için tek bir formül yeterlidir:

Örneğin /28 için: 32 − 28 = 4 ve 2⁴ = 16 adres. Atanabilir adres sayısı 16 − 2 = 14'tür.

Linux'ta ipcalc ile hesaplama

Ubuntu ve Debian tabanlı sistemlerde ipcalc aracı bir bloğun tüm bilgilerini tek komutla gösterir:

sudo apt install ipcalc
ipcalc 203.0.113.10/29

Çıktıda göreceğiniz başlıca alanlar şunlardır:

Address:   203.0.113.10
Netmask:   255.255.255.248 = 29
Wildcard:  0.0.0.7
Network:   203.0.113.8/29
HostMin:   203.0.113.9
HostMax:   203.0.113.14
Broadcast: 203.0.113.15
Hosts/Net: 6

Python ile hesaplama

Python yüklü her sistemde, ek paket kurmadan standart ipaddress modülünü kullanabilirsiniz:

python3 -c "import ipaddress; n = ipaddress.ip_network('203.0.113.8/29'); print(n.netmask, n.num_addresses, n[1], n[-2], n.broadcast_address)"

Bu komut sırasıyla maskeyi, toplam adres sayısını, ilk ve son atanabilir adresi ve yayın adresini yazdırır: 255.255.255.248 8 203.0.113.9 203.0.113.14 203.0.113.15.

Sunucuya Ek IP Nasıl Eklenir?

Aşağıdaki örnekler, klasik alt ağ olarak verilmiş 203.0.113.8/29 bloğu için hazırlanmıştır. Ağ geçidi 203.0.113.9, sunucuya eklenecek adresler ise 203.0.113.10 ve 203.0.113.11'dir. Kendi blok, arayüz adı ve ağ geçidi bilgilerinizle değiştirin.

Ubuntu: geçici olarak IP ekleme

Bu yöntem test içindir; sunucu yeniden başladığında eklenen adres kaybolur.

ip -br link
sudo ip addr add 203.0.113.11/29 dev eth0
ip -4 addr show eth0

Ubuntu 22.04 / 24.04: Netplan ile kalıcı ekleme

Kalıcı yapılandırma için /etc/netplan/ klasöründeki YAML dosyasını düzenleyin. Önce mevcut dosyanın bir yedeğini alın.

network:
  version: 2
  ethernets:
    eth0:
      addresses:
        - 203.0.113.10/29
        - 203.0.113.11/29
      routes:
        - to: default
          via: 203.0.113.9
      nameservers:
        addresses: [1.1.1.1, 8.8.8.8]

sudo netplan try

netplan try komutu yeni ayarı uygular ve 120 saniye içinde onaylamazsanız eski ayara geri döner. Bağlantınız kopmadıysa Enter tuşuyla onaylayın. Sunucunun ilk güvenlik ayarlarını henüz yapmadıysanız Ubuntu VDS ilk kurulum rehberimize de göz atabilirsiniz.

Windows Server: PowerShell ile ekleme

Get-NetAdapter
New-NetIPAddress -InterfaceAlias "Ethernet" -IPAddress 203.0.113.11 -PrefixLength 29

Arayüzde ağ geçidi zaten tanımlıysa ek adresler için ağ geçidini tekrar girmeyin. Aynı işlemi grafik arayüzden Ağ Bağdaştırıcısı → IPv4 Özellikleri → Gelişmiş → IP Adresleri → Ekle yolunu izleyerek de yapabilirsiniz.

IP Bloğu Kiralarken Dikkat Edilmesi Gerekenler

IPv4 adresleri sınırlı bir kaynaktır. IANA'nın serbest IPv4 havuzu 2011'de tükendi; Avrupa ve Orta Doğu'dan sorumlu bölgesel kayıt kuruluşu RIPE NCC ise 2019'un sonunda son IPv4 adreslerini dağıttı. Bu nedenle bugün ek IPv4 ihtiyacı çoğunlukla IP kiralama yoluyla karşılanır. Bir blok kiralamadan önce şunları kontrol edin:

• IP itibarı: Bloktaki adreslerin Spamhaus gibi kara listelerde olup olmadığını sorgulayın. Kötü geçmişi olan bir IP, e-posta teslimatından site erişimine kadar birçok sorun çıkarabilir. E-posta tarafında itibarın nasıl etkilendiğini kurumsal e-postaların neden spam'e düştüğünü anlattığımız rehberde bulabilirsiniz.
• Ters DNS (PTR) kaydı: Özellikle e-posta sunucusu çalıştıracaksanız her IP için PTR kaydı tanımlanabildiğinden emin olun.
• Blok yapısı: Bloğun klasik alt ağ olarak mı yoksa yönlendirilmiş olarak mı verileceğini ve ağ geçidi adresini öğrenin.
• Kullanım gerekçesi: Sağlayıcıların çoğu, IP adreslerini ne için kullanacağınızı soran kısa bir gerekçe formu ister. Bu, kayıt kuruluşlarının adres kullanım politikalarının bir parçasıdır.
• /24 ve BGP için ek şartlar: Kendi ASN'nizle duyuru yapacaksanız sağlayıcının yetki belgesi (LOA) verip vermediğini, RPKI/ROA ve IRR route nesnesi kayıtlarının nasıl yönetileceğini sorun.
• Lokasyon ve gecikme: IP adresinin coğrafi konum veritabanlarında hangi ülkede göründüğü, hedef kitlenize sunduğunuz hizmeti etkileyebilir.

Sık Sorulan Sorular

/29 IP bloğu kaç IP içerir?

Toplam 8 IPv4 adresi içerir. Ağ ve yayın adresleri çıkarıldığında 6 adres cihazlara atanabilir. Ağ geçidi bloğun içinden veriliyorsa sunucularınız için genellikle 5 adres kalır.

/28 IP bloğu kaç IP içerir?

Toplam 16 adres içerir; 14'ü atanabilir. Ağ geçidi de bloğun içindeyse 13 adres kullanabilirsiniz.

/24 IP bloğu kaç IP içerir?

Toplam 256 adres içerir; 254'ü atanabilir. Ağ geçidi bloğun içindeyse 253 adres kalır. /24 aynı zamanda BGP ile internete duyurulabilen en küçük IPv4 bloğu olarak kabul edilir.

/32 ve /30 ne anlama gelir?

/32 tek bir IP adresini ifade eder. /30 ise 4 adresten oluşur ve yalnızca 2'si atanabildiği için genellikle iki router arasındaki noktadan noktaya bağlantılarda kullanılır.

Alt ağ maskesi ile CIDR aynı şey mi?

İkisi aynı bilgiyi farklı biçimde yazar. /29 ile 255.255.255.248, /24 ile 255.255.255.0 aynı anlama gelir. CIDR gösterimi daha kısa olduğu için sunucu ve ağ yapılandırmalarında daha sık kullanılır.

İki ayrı /29 bloğu bir /28 ile aynı mıdır?

Adres sayısı aynıdır, yapı farklıdır. İki ayrı /29 bloğunun her biri kendi ağ, yayın ve çoğu zaman ağ geçidi adresine sahiptir; bu yüzden toplamda daha az adres kullanabilirsiniz. Tek bir /28 bloğu daha verimli ve yönetimi daha kolaydır.

IPv6 varken neden hâlâ IPv4 kiralanıyor?

IPv6 kullanımı her yıl artıyor; ancak birçok kullanıcı, kurum ağı ve hizmet hâlâ yalnızca IPv4 üzerinden erişiyor. Bu yüzden internete açık hizmetlerde IPv4 adresi bugün de zorunluluk olmaya devam ediyor. En iyi yaklaşım, sunucularınızda IPv4 ve IPv6'yı birlikte (dual-stack) kullanmaktır.

Sonuç

IP bloklarındaki eğik çizgiden sonraki sayı, bloğun büyüklüğünü belirler: /29 8 adres, /28 16 adres, /24 ise 256 adres içerir. Klasik bir alt ağ yapısında ağ, yayın ve ağ geçidi adresleri ayrıldığı için kullanabileceğiniz adres sayısı biraz daha azdır; yönlendirilmiş bloklarda ise adreslerin tamamı kullanılabilir.

Birkaç ek adres gerekiyorsa /29, sanallaştırma veya küçük bir hosting altyapısı için /28, BGP duyurusu ve büyük altyapılar için /24 doğru başlangıç noktasıdır. Bloğu kiralamadan önce IP itibarını, ters DNS desteğini ve bloğun nasıl yönlendirileceğini sağlayıcınızla netleştirin.